De GACS-deadline is voorbij. En nu?

Alles wat je moet weten over de verplichting, de risico's en de snelste weg naar compliance.

Wat is GACS?

GACS staat voor Gebouwautomatiserings- en Controlesysteem. Het is een systeem dat de technische installaties in je gebouw — verwarming, koeling, ventilatie, verlichting — automatisch monitort, analyseert en bijstuurt.

Het doel: minder energieverspilling, beter inzicht en slimmer onderhoud. De aanleiding: Europese wetgeving (EPBD) die Nederland verplicht heeft omgezet in nationale regels.

Concreet betekent GACS dat je systeem in staat moet zijn om:

→ Energieverbruik permanent te meten en te analyseren
→ Rendementsverlies van installaties op te sporen
→ Automatisch te communiceren met andere systemen in het gebouw
→ De beheerder te informeren over verbetermogelijkheden

Voor wie geldt het?

Sinds 1 januari 2026: alle utiliteitsgebouwen (kantoren, scholen, winkels, zorggebouwen, magazijnen, hotels) met een verwarmings- of koelsysteem vanaf 290 kW nominaal vermogen.

Vanaf 1 januari 2030: dezelfde verplichting, maar dan al vanaf 70 kW. Dat raakt een veel grotere groep — denk aan middelgrote kantoren, praktijken, mkb-bedrijfspanden.

Woningen vallen er niet onder. Maar let op: als je pand een gemengde functie heeft (deels wonen, deels commercieel), kan het alsnog gelden.

Wat als je niet voldoet? Eerst een waarschuwing. Dan een boete. In het uiterste geval: intrekking van de gebruiksvergunning. De handhaving loopt via de Omgevingsdienst.

Wat kun je nu doen?

Stap 1: Check of jouw pand onder de verplichting valt. Boven 290 kW? Dan moet je nu voldoen. Tussen 70–290 kW? Dan heb je tot 2030, maar slim om nu al te beginnen.

Stap 2: Laat een quick scan doen. In 10 minuten weet je waar je staat. Mithra biedt dit gratis aan — geen verplichtingen.

Stap 3: Implementeer de juiste monitoring. Met non-invasieve IoT-sensoren kun je binnen een dag compliant zijn. Geen verbouwing, geen downtime, geen kabels.

De GACS-verplichting hoeft geen last te zijn. Het is eigenlijk een excuus om eindelijk grip te krijgen op je energieverbruik — en daar direct geld mee te besparen.